Một bước tiến lớn trong công cuộc hợp pháp hóa và phi hình sự hóa cần sa tại Hoa Kỳ

Cần sa sẽ hợp pháp tại “Quả táo lớn” (biệt danh của thành phố New York) và hơn thế nữa!

Sau nhiều năm nỗ lực của những nhà hoạt động chính trị và xã hội, bang New York cuối cùng cũng thông qua Đạo luật về Thuế & Quy định về Cần sa (MRTA), được Thống đốc Andrew Cuomo ký thành luật. Điều này đang được “reo hò” như một chiến thắng bởi những người ủng hộ, những người cam kết sẽ tạo ra một mô hình hợp pháp hóa, giúp xóa bỏ đi sự thống trị lâu dài của nạn phân biệt chủng tộc và áp bức dưới chế độ cấm đoán. 

“Đây được xem là một ngày mang tính lịch sử ở New York – một ngày chấm dứt những sai lầm trong quá khứ bằng cách chấm dứt những bản án tù khắc nghiệt, chấp nhận một ngành công nghiệp sẽ làm bừng sáng nền kinh tế của New York, và ưu tiên cho những cộng đồng đã phải chịu quá nhiều thiệt thòi trong quá khứ” Thống đốc Cuomo nói.

MỘT CHIẾN THẮNG NHỌC NHẰN

Nó là một khoảng thời gian dài. MRTA đã được giới thiệu tại Albany từ năm 2013 và lặp lại vào hàng năm, và lần nào cũng nhận được trái đắng. Một bước ngoặt đã đến vào năm 2018, khi Đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Thượng viện, vốn do Đảng Cộng hòa kiểm soát nhiều năm. Ông Cuomo đã cảm nhận được sự thay đổi chính trị tiến bộ, và cuối cùng chấp nhận hợp thức pháp.

Nhưng vào năm 2019, ông Cuomo đã đề ra bản thảo CRTA (được dự đoán sẽ có nhiều hạn chế hơn MRTA), gây chia rẽ nỗ lực lập pháp. Phiên họp lập pháp kết thúc vào tháng 6 mà không có dự luật nào được thông qua – một thất bại cay đắng đối với những nhà hoạt động đã nỗ lực vận động toàn tiểu bang cho MRTA. Vào tháng 1 năm sau, Cuomo cam kết sẽ hợp pháp hóa cần sa vào năm 2020 – nhưng điều này đã bị cản trở bởi đại dịch COVID-19.

Vào sáng ngày 30 tháng 3, người ủng hộ cho MRTA tại Thượng viện, Liz Krueger của quận Manhattan đã công bố một “thỏa thuận ba bên” giữa Thượng viện, Hội đồng quận và Cuomo về “việc hợp pháp hóa cần sa cho người trưởng thành sử dụng nhằm thúc đẩy sự công bằng chủng tộc, đồng thời cân bằng giữa sự an toàn với sự tăng trưởng kinh tế, khuyến khích các doanh nghiệp mới có quy mô nhỏ và giảm thiểu tối đa thị trường cần sa bất hợp pháp”.

LUẬT THỎA HIỆP

David Holland là một luật sư biện hộ về hình sự của thành phố New York, ông vừa là chủ tịch của Hiệp hội Công nghiệp Cần sa vừa là Giám đốc điều hành của NORML. Ông nói với Project CBD rằng đạo luật mà ông Cuomo đã ký “rất giống với MRTA” mà các nhà hoạt động đã đấu tranh hơn là một phiên bản luật của chính Thống đốc. “Đây gần như là sự toàn tâm của ông Cuomo dành những điều tốt nhất cho các phương diện của MRTA”.

Điều luật đưa ra các quy định có liên quan đến cần sa – thị trường dành cho người trưởng thành, cần sa y tế và cây gai dầu – dưới sự quản lý của Văn phòng Quản lý Cần sa (OCM). OCM sẽ chính thức hoạt động dưới Cơ quan Quản lý Thức uống có chứa cồn, nhưng sẽ chịu sự kiểm soát của Ban Kiểm soát Cần sa gồm 5 thành viên. Ba thành viên của Ban Kiểm soát sẽ do Thống đốc bổ nhiệm, Thượng viện và Hội đồng quận sẽ cử ra một thành viên. Giám đốc điều hành của OCM cũng sẽ do Thống đốc bổ nhiệm – nhưng dưới sự cố vấn và chấp thuận của Thượng viện.

Ông Holland cũng nhấn mạnh rằng “Ngoài ra cũng có sự rõ ràng hơn về việc phân bổ quỹ”. Sau khi đi vào hoạt động một cách toàn diện, ngành công nghiệp cần sa dành cho người trưởng thành được dự đoán sẽ mang đến doanh thu thuế hơn 350 triệu đô la mỗi năm. Theo dự luật mới, 40% sẽ dành cho quỹ “Bình đẳng xã hội”, 40% dành cho trường học, và 20% dành cho giáo dục và điều trị ma túy.

CHO PHÉP TRỒNG TẠI NHÀ, TIẾN ĐẾN PHI HÌNH SỰ HÓA

Luật pháp cho phép sở hữu tối đa 85 gam cần sa thân thảo hoặc 24 gam chất cô đặc, khi cư dân của tiểu bang ở ngoài. Khi ở trong nhà, số lượng có thể tăng lên 2,2 kg, miễn là nó được đặt ở vị trí an toàn.

Tiêu chuẩn 2,2 kg tại nhà có liên quan đến quy định của pháp luật đối với việc trồng cần sa tại nhà. Sáu cây mỗi người (3 cây đang ra hoa và 3 cây chưa trưởng thành) hoặc 12 cây cho cả hộ gia đình là hợp pháp – bắt đầu trong 6 tháng đối những ai trong diện dùng cần sa y tế hoặc 18 tháng đối với những người trồng với mục đích “giải trí”.

ĐÁNH THUẾ THC

Đạo luật MRTA mới có bao gồm một điều mục mà ông Holland cho là “một sáng kiến của Cuomo được lấy từ CRTA năm 2021” – đánh thuế trên hàm lượng THC, bên cạnh thuế bán hàng cố định. Thuế THC đánh thuế 0,005 đô cho mỗi miligam THC có trong hoa, 0,008 đô cho mỗi miligam tinh chất cô đặc, và 0,03 đô cho mỗi miligam trong sản phẩm dạng ăn.

Sau đó là thuế bán hàng 13%, 9% được chia cho tiểu bang và 4% cho quận. Trong tỷ trọng của quận, 75% được chia cho các thị trấn địa phương.

Ông Holland nói rằng 0,03 đô cho mỗi miligam trong một thanh kẹo chứa 1000 miligam THC phải đóng 1 khoản thuế là 30 đô – hơn cả thuế bán hàng và giá mua.

Chính sách này không phải là không có lý. Việc lạm dụng nó với các sản phẩm dạng ăn có hàm lượng cao được xem là một rủi ro, đặc biệt là đối với những người thiếu kinh nghiệm. Holland thừa nhận rằng “Nó được thiết kế nhằm kiểm soát việc dùng các sản phẩm cô đặc hoặc có nồng độ cao, và ngăn chặn các giao dịch với quy mô lớn ngay tại một thời điểm”. Tôi có thể hiểu điều đó, nhưng tôi không chắc đây là cách tốt nhất để giải quyết vấn đề.

TIẾN ĐẾN THỰC TẾ

Nội dung của MRTA nêu rõ rằng đạo luật “đã loại bỏ cần sa khỏi danh mục các chất bị kiểm soát”. Đó là cách viết cũ được sử dụng trong Bộ luật Y tế Cộng đồng của tiểu bang. Điều 33 của Bộ luật này đã được sửa đổi sau khi thông qua Đạo luật các chất bị kiểm soát của liên bang vào năm 1970, đã thiết lập các nhóm chất bị kiểm soát, cũng như áp đặt chúng trên phạm vi quốc gia bởi Công ước thống nhất về chất ma túy năm 1961. Cụ thể, cần sa bị xếp vào danh nhóm 1 – nhóm nguy hiểm nhất, cùng với heroin và LSD – đây là nhóm các chất ma túy nguy hiểm không có giá trị y tế.

Tuy nhiên, hầu hết luật pháp của các tiểu bang vẫn tiếp tục tuân theo danh sách các nhóm chất bị kiểm soát này – ngay cả ở những tiểu bang đã được “hợp pháp hóa”. Thực sự, những gì đã thay đổi ở những tiểu bang này là vấn đề thực thi.

Giờ đây New York sẽ bắt đầu thay đổi điều này. Tuy nhiên, đúng là vẫn còn các hình phạt dân sự và hình sự đối với những ai sở hữu số lượng vượt quá mức cho phép theo MRTA. 

KIỂM SOÁT TẠI ĐỊA PHƯƠNG & VẬN HÀNH HỢP PHÁP

Với sự thông qua MRTA, New York đã gia nhập vào danh sách một số các tiểu bang và khu vực pháp lý trên toàn quốc gia cho phép “tiêu thụ cần sa trong cộng đồng” tại một số không gian riêng tư. Luật pháp cũng cho phép việc giao nhận cần sa tại nhà một cách rõ ràng, minh bạch. OCM sẽ cấp phép cho một số điểm được sử dụng cần sa cũng như dịch vụ giao hàng cho các cửa hàng canh tác, chế biến, phân phối và bán lẻ. Tuy nhiên, tất cả các hoạt động này sẽ yêu cầu sự cho phép và giám sát của thành phố – và có thể bị từ chối bởi một số thành phố khác. 

BÌNH ĐẲNG CHỦNG TỘC

Hiệp hội Tư vấn Pháp lý – nơi cung cấp luật sư cho các bị cáo thấp cổ bé họng, nói rằng: “Trong nhiều thập kỷ, cuộc chiến phân biệt chủng tộc của bang New York về cần sa đã khiến hàng ngàn khách hàng của chúng tôi – hầu hết từ cộng đồng người da đen và Latinh – bị giam giữ một cách không cần thiết và hàng loạt các hậu quả tàn khốc khác sẽ xảy ra khi đối mặt với hệ thống pháp luật hình sự. Đạo luật mang tính bước ngoặt này sẽ giải quyết triệt để những bất công đó, và chúng tôi vô cùng hoan nghênh những nhà lãnh đạo với tư tưởng tiến bộ của chúng tôi ở Albany đã giúp mang đến chiến thắng này”.

Đạo luật MRTA đề ra mục tiêu 50% giấy phép kinh doanh cần sa sẽ được cấp cho những người từ các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm. Sự ưu tiên cũng sẽ được dành cho các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, doanh nghiệp do cộng đồng thiểu số làm chủ, nông dân gặp khó khăn và các cựu chiến binh khuyết tật.

MRTA cũng quy định rõ bất kỳ cá nhân nào giao dịch cần sa hoặc các sản phẩm chứa mức hàm lượng THC vượt mức cho phép vẫn sẽ bị phạt nếu giao dịch mà không có giấy phép. Việc cấm hút cần sa nơi công cộng cũng sẽ được duy trì (ngoài các địa điểm được cấp phép). Lái xe trong tình trạng bị ảnh hưởng cũng sẽ bị xử phạt giống như rượu bia (sẽ có các chuyên gia có chuyên môn thẩm định). Và những ai dưới 21 tuổi sở hữu sẽ bị phạt 50 đô la.

THÁCH THỨC SỰ KỲ THỊ

Có là thành tựu quan trọng nhất của MRTA sẽ là sự thay đổi về văn hóa mà nó ảnh hưởng. Những tuyên bố từ một thế hệ mới trong cơ quan chính trị của New York cho thấy rằng những định kiến cũ đang dần bị xóa nhòa. 

Những phương tiện truyền thông cũng đã lên tiếng trước những lo ngại từ phe đối lập với văn hóa bảo thủ rằng việc hợp pháp hóa sẽ dẫn đến các tội nghiêm trọng hơn, tình trạng thanh thiếu niên sử dụng cần sa nhiều hơn và việc lái xe trong tình trạng kích thích. Nhưng điều này đã được đáp trả một cách thẳng thắn bởi một thành viên trong Hội đồng quận Bronx, Victor Pichardo – người đã phát biểu trong một cuộc tranh luận trước cuộc bỏ phiếu thông qua Đạo luật MRTA: “ Ban đầu, lệnh cấm cần sa ở Hoa Kỳ không liên quan gì đến chất lượng cuộc sống, không ảnh hưởng gì đến trẻ em, nó cũng không ảnh hưởng đến sự an toàn của cộng đồng. Tất cả chỉ là một cái cớ để phân biệt chủng tộc”.

Dịch giả: Thiên Minh

Nguồn: Project CBD – New York State of Euphoria

Bài viết được xem nhiều nhất